Aforizma - Për kopshtet

 

“Zoti fuqiplotë fillimisht krijoi kopshtin…
freskimin më të madh të shpirtit të njeriut.
Pa kopshte,
pallatet dhe ndërtesat,
s’janë gjë tjetër,
veçse punë të trasha, të dorës së njeriut.”
Francis Bacon
(1561-1626)
*
“Dhe kështu…
… Zoti në lindje të Edemit,
mbolli një kopsht
dhe aty pastaj,
vendosi njeriun, të cilin ai e pat krijuar.”
Genesis 2: 8-9
*
“Unë mendoj se,
ka aq shumë lloje të ndryshme, kopshtesh,
sa edhe lloje të ndryshme poezish.”
Joseph Addison
(1672-1719)
*
“Të humbësh ndjenjën e prekjes së lules,
do të thotë,
të pësosh ndarjen me botën,
në shkallën më të lartë.”
Albert Camus
(1913-1960)
*
“[Në një peizazh ku ve dorë njeriu,]
gjithmonë duhet të çfaqen bukuritë natyrale
dhe,
të fshihen difektet natyrale.”
Humphrey Repeton
(1752-1818)
*
“Do të desha që kur të më vinte fundi,
vdekja,
të më gjente në kopsht, aty pra, duke mbjellë……
Michel Eyquem de Montagne
(1533-1592)


 

Van Gogh, Kopshti prapa shtëpisë, v. 1888

 

Bliri (Latn. Tilia cordata L.) është drupyjori karakteristik i bulevardeve të Korçës, të cilat janë zbukuruar me këtë specie, aty nga vitet ’60. Para këtyre viteve bulevardet kishin në të dy anët në shumicën e rasteve akacie, ose si quhen në gjuhën e popullit, ‘rogovecka’.  
Bliri i bulevardeve të Korçës në vartësi të motit, kulmin e lulëzimit e ka zakonisht në muajin Qershor. Në ditët e gjata dhe netët e bukura të këtij muaji, bulevardet e Korçës përfshihen nga një aromë veçanërisht e këndshme që përhapet prej luleve të kësaj peme. Në Korçë eshtë gjetur që gjatë dimrit i bëhet kësaj peme një krasitje e rëndë, e cila i jep drurit një kurorë të kontrolluar, sferike, dhe të përmasave që përputhen me hapësirat e bulevardeve tona.

Atdheu i blirit është Evropa qëndrore. Në Çeki dhe Sllovaki bliri konsiderohet si bima kombëtare. Rreth treqind vjet më parë, ky drupyjor filloi të futet si bimë dekorative në bordurat e bulevardeve, siç është rasti i krijimit të bulevardit të famshëm, me blire në zemër të Berlinit, i cili quhet ‘Unter den Linden’ (Nën bliret). Kjo pemë sot futet gjërësisht si element edhe në planifikimin e landskeipeve (panoramave artificiale të krijuara nga dora e njeriut). Lulet e kësaj specie mund të ziehen dhe të japin një çaj të këndshëm me veti mjekësore veçanërisht për ftohjet, kollën, grykën, etj. Po ashtu prej nektarit të luleve të blirit bletët prodhojnë një mjaltë tepër të këndshme. Gjethet e reja mund të përdoren për sallatë, ndërsa druri i bardhë i blirit është tepër i përshtatshëm për gdhëndje të himta.

 
Lexoni gjithashtu / More Articles :

» KE11/5 - Mbi oborret e qytetit të Korçës. Skicë

 Në Korçë duke përjashtuar apartamentet, nuk ka shtëpi, ose për të qënë më të saktë, numërohen me gishtat e dorës ato shtëpi, që nuk kanë oborr dhe që dalin drejt e në rrugë. Shtëpitë e qytetit tonë, shumë a pak që të gjitha kanë oborr, kush në një sipërfaqe më madhe dhe kush, në një sipërfaqe më të vogël....

» KE7/11- 12 - Mali i Thatë dhe vargjet e Lasgush Poradecit, "Fryn veriu ..."

Mali i Thatë, quhet kështu mbasi me të vërtetë është i thatë. Prej tij nuk rrjedhin burime uji ose këto janë shumë të pakta dhe gjithashtu, nga ky masiv malor, nuk buron asnjë lumë a prrua që të ketë ujë, gjatë gjithë vitit. Mali i Thatë shtrihet në veri të Fushës së Korçës, një pjesë e tij vazhdon edhe matanë kufirit...

» BK/N - Bujqësia - Teknologjia ushqimore: Një monografi për bimën e elbit

Korça është për Shqipërinë, atdheu i birrës dhe birra prodhohet prej elbit. Për rrjedhojë, zona e Korçës është edhe zona e elbit distik dhe ka, si traditën më të vjetër për këtë bimë, ashtu edhe njohuritë shkencore më të thella për të. Gjithmonë në zonën tonë, historikisht është mbjellë edhe sipërfaqja më e...

» KE11/14 - Qershia dikur në qarkun e Korçës.

 Qershia (lat. Cerasus avium) është një pemë, që në formë të egër ka qënë e njohur për njeriun qysh në kohët prehistorike. Nën këndvështrimin botanik qershia e egër ka qënë e përhapur dikur ngado në Evropë, në Azinë perëndimore dhe në Afrikën e veriut. Ndërkaq, të dhënat dëshmojnë se qershia e butë është...

» KE2/4 - Plepi i Shën Gjergjit dhe galat.

Dikur në mes të Korçës, pikërisht përballë, aty ku është sot porta e bibliotekës së qytetit, në trotuar, (pra dikur, përballë portës së anëshme të kishës së Shën Gjergjit) ndodhej deri aty nga vitet ’60 një plep (latn. Populus nigra L.) jashtëzakonisht i madh. Plepi kish lartësinë rreth 15 – 20m (afrs. sa një godinë...

Share