MZ- Aforizma: Nga filozofia amerikane (vazhdim).

 

Të katër liritë

“ … Në ditët që do të vijnë, tek të cilat ne kërkojmë të kemi sigurinë, duhet të mendojmë për një botë të themeluar mbi bazën e katër lirive thelbësore të njerëzimit.

E para, liria e fjalës dhe e shprehjes – kudo në botë.

E dyta, liria për çdo njeri, që të adhurojë Zotin sipas mënyrës së vet – kudo në botë.

E treta, liria prej mungesave, gjë që e përkthyer në terma botërore, nënkupton një logjikë ekonomike, e cila do t’i sigurojë çdo kombi, një jetë paqësore të shëndetshme, për banorët e vet – kudo në botë.

E katërta, liria prej frikës, gjë që e përkthyer në terma botërore, nënkupton reduktimin mbarëbotëror të armatimeve deri në atë pikë dhe në atë formë sa, asnjë komb të mos jetë në gjëndje, për të ndërmarrë një akt agresioni fizik, kundrejt ndonjë fiqinji – kudo në botë. …”

Franklin Delano Roosevelt,
fjala në Kongres, 6 Janar 1941.

Shënim: Një pllakë që përkujton këtë fjalim të quajtur, “Të katër Liritë”, është e vendosur brenda Statujës së Lirisë.


Kërnacka
= lloj qoftesh të stërgjatura të përgatitura me mish të grirë dhe të pjekura në skarë. Haeshin kryesisht si fast food, të ngrohta duke u shoqëruar edhe me qepë, kripë dhe rigon.

Sheqerka = karamele
Stapka = lloj karamelesh të gjata të holla me madhësi afërsisht sa të lapsit, me shumë ngjyra që konsumoheshin kryesisht prej fëmijëve duke u lëpirë.
Mafishe = lloj ëmbëlsire e thatë e sheqerosur që përgatitej me të bardhën e vezës, shumë e butë, e lehtë dhe e asimilueshme.
Këndeska = një lloj produkti prej sheqeri të shkrirë ngjyrë të kuqe e derdhur në formën e këndezit apo pulës, që ishte e ngulur në një copë kleçkë. Konsumohej kryesisht prej fëmijëve, duke e lëpirë njosoj si edhe stapkat.
Mollkat me sheqer = ishin mollë të vogla, të ziera dhe të lyera me sheqer të shkrirë, ngjyrë të kuqe, të ngulura në një kleçkë, që konsumoheshin edhe këto kryesisht prej fëmijëve.
Kajkushka = lloj dardhash të cilat ishin me sa duket, varietet karakteristik i zonës së Korçës, që ishin të vogla të rrumbullakta dhe që haeshin kryesisht të ziera me sheqer. Të paziera ishin të forta, të athta dhe jo fort të ëmbla. Të stërbëra, merrnin ngjyrë kafe, zbuteshin së tepërmi dhe ishin të këndëshme në të ngrënë.
Kulaçka = ishin kulaçe të vogla të rrumbullakta, anës të dhëmbëzuara dhe sipër, ose të spërkatura me sheqer të thatë, ose të lyera me sheqer të shkrirë të ngjyrosur me ngjyra të ndryshme, të kuqe, jeshile, kafe, portokalli, etj.
Petka = petë të përgatitura me miell dhe vezë, të holla dhe të thara në diell, që shërbenin si ushqim (zaire) për dimër.
Dromka = Një lloj zajre e përgatitur në formë thërimesh të mëdha prej mjelli, qumështi dhe vezë, që haeshin me lugë, në formë supe, gjatë dimrit.
Pufka = kokra, misri të veçantë, që piqen dhe pastaj, për efekt të fryrjes pëlcasin dhe hapen, duke ekspozuar amidonin e bardhë, (sot këto quhen, popcorn).
Oshafka = fruta të ndryshme si p.sh. kajsi, kumbulla, mollë, dardha, etj. që pas vjeljes thaheshin në diell, që të përdoreshin pastaj gjatë dimrit, për komposto (ose gatime të tjera).

 

 
Lexoni gjithashtu / More Articles :

» KE4/29 - Pastiçeritë dhe restorantet e Korçës rreth vitit 1910.

Pastiçeri në Korçë në këtë kohë, kishin:Vëllezërit Dh. Bika,Evangjel Gjika,Kristo Lubonja,A. Mihail,Gjergji Mihail,K. Mihail,Anastas Tahula.Restorante në këtë kohë, kishin:Vasil Ilo,Mihail Pando,Vëllezërit Çingo. 

» KE12/25 - Disa shprehje prej të ashtuquajturës gjuhës, "purishte".

 „Purishtja“ ka qënë një lloj zhargoni, a gjuhë e sajuar, që flitej prej një pjesë mjeshtrash të zonës së Oparit. Ja disa shprehje tepër interesante të kësaj gjuhe:Ai që nuk bën gruth  = i verbëriAzap njigëz  = morr i vogëlAfërndremje  = afërmënçArbë bëzhingë  = bar bleteArbë fugosës  = hithraAvkaz azapi  =...

» KE11/15 - Glikoja e qershisë në Korçë.

 Qershia është një frut që nuk i duron dot ruajtjes dhe konsumit gradual. Asnjë frut tjetër nuk mund të prishet aq shpejt sa prishet qershia. Po qe se nuk konsumohet brenda pak ditëve pas vjeljes, ajo fillon e prishet, kalbet, vyshket, humbet turgorin (freskinë), shijen, madje edhe ëmbëlsinë. Ndryshe ndodh me mollën, me ftoin, me...

» Aforizma: Nga filozofia e lashtë, për shkrimin dhe leximin.

 Shfrytëzoje kohën, duke përmirësuar vetveten, nëpërmjet atyre ç’ka të tjerët kanë shkruajtur. Kjo do të thotë që të mbërrish lehtë, atje ku të të tjerët, kanë mbërritur duke punuar shumë.Sokrati*Quhet se një shkrim të pëlqen, atëhere kur të pëlqen edhe pasi e ke lexuar dhjetë herë.Horaci*Për të shkruajtur mirë,...

» KE8/5 - Mbi kuptimin e fjalës Aga.

 Fjala aga, në zhargonin e gjuhës së përditshme, në zonën tonë, nuk ka kuptimin që kjo fjalë ka në origjinal. Kjo fjalë pra aga, në zonën e Korçës, zakonisht ka qënë sinonim i fshatarit apo i kujtdo tjetër, që ish i pa kultivuar, madje i trashë, analfabet, etj. Ndërkaq në kohën e Turqisë fjala aga zyrtarisht, është...

Share