MZ- Aforizma: Nga filozofia amerikane (vazhdim).

 

Të katër liritë

“ … Në ditët që do të vijnë, tek të cilat ne kërkojmë të kemi sigurinë, duhet të mendojmë për një botë të themeluar mbi bazën e katër lirive thelbësore të njerëzimit.

E para, liria e fjalës dhe e shprehjes – kudo në botë.

E dyta, liria për çdo njeri, që të adhurojë Zotin sipas mënyrës së vet – kudo në botë.

E treta, liria prej mungesave, gjë që e përkthyer në terma botërore, nënkupton një logjikë ekonomike, e cila do t’i sigurojë çdo kombi, një jetë paqësore të shëndetshme, për banorët e vet – kudo në botë.

E katërta, liria prej frikës, gjë që e përkthyer në terma botërore, nënkupton reduktimin mbarëbotëror të armatimeve deri në atë pikë dhe në atë formë sa, asnjë komb të mos jetë në gjëndje, për të ndërmarrë një akt agresioni fizik, kundrejt ndonjë fiqinji – kudo në botë. …”

Franklin Delano Roosevelt,
fjala në Kongres, 6 Janar 1941.

Shënim: Një pllakë që përkujton këtë fjalim të quajtur, “Të katër Liritë”, është e vendosur brenda Statujës së Lirisë.
Almanak_italian_i_vitit_1922 Shitësi: Ajde revista, almanakë të rinj, kalendarë, ju nevojiten zotërinj, blini almanakë!
Kalimtari: Ke kalendarë për Vitin e Ri?
Sh. Sigurisht zotni.
K. Besoni se do të jetë i mbarë, ky Vit i Ri?
Sh. Oh, i nderuar zotni, po, me siguri.
K. Si ky vit që shkoi?
Sh. Më tepër, shumë më i mbarë.
K. Si një vit më parë?
Sh. Më tepër, më tepër, do të jetë më i lumtur.
K. Si parvjet? S'do t'iu pëlqente juve që ky vit i ri të ishte si një nga këta vitet e fundit?
Sh. Jo zotni, nuk do të më pëlqente.
K. Sa vite kenë kaluar që atëhere kur ju filluat të shisni kalendarë.
Sh. Duhet të bëhen nja njëzet vjet, zotni i nderuar.
K. Cilit vit prej këtyre njëzet vjetëve, do të dëshironit t'i ngjiste ky vit i ri?
Sh. Si t'iu them? Nuk e di.
K. Nuk iu kujtohet ndonjë vit si më i veçantë, që të kesh qënë si më i lumtur?
Sh. Si t'iu them? Ç'është e vërteta jo, zotni i nderuar.
K. E megjithatë, jeta është një gjë e bukur, apo jo?
Sh. Kjo dihet.
K. A do të deshit t'i rijetonit edhe një herë këto njëzet vjet ose më mirë gjithë kohën e shkuar që nga ky çast e deri në momentin kur u lindët?
Sh. Eh zotëri, këto janë punëra të perëndisë.
K. Më thuaj, a do të deshe të rijetoje edhe një herë, jetën që ke bërë deri tani pra këtë jetë, as më tepër as më pak, me gjithë të mirat dhe të këqiat që ke kaluar?
Sh. Jo, këtë nuk do ta desha.
K. Pa më thuaj, ç'farë jete tjetër do të deshe të bëje? Jetën që kam bërë unë, jetën që ka bërë një princ, apo të ndonjë tjetri? A e beson se, këdo që të pyesje si mua, si princin, si atë tjetrin, do të përgjigjej njësoj, si u përgjigje ti? Pra a e beson se asnjë nuk dëshiron të ribëjë të njëjtën jetë që ka bërë, pra a e beson se asnjë nuk ka dëshirë të kthehet mbrapa e të jetojë të njëjtat gjëra?
Sh. Po këtë e besoj.
K. Po mirë çfarë jete do të dëshëroje ti?
Sh. Do të desha një jetë të tillë si të ma jepte perëndia pa asnjë ndryshim.
K. Pra nj
ë jetë krejt të rastit që të mos dish asgjë paraprakisht, si nuk dimë gjë për vitin e ri.
Sh. Po, pikërisht një të tillë.
K. Edhe unë kështu do të desha po qe se do të duhej të rijetoja, bile të gjithë këtë do të deshin. Por kjo nga ana tjetër është një shenjë që tregon se rastësia deri tani të gjithëve, na ka trajtuar keq. Duket qartë se secili ka përshtypjen se më tepër është trajtuar keq prej rastësisë, sesa mirë.
Megjithatë duket qartë se po qe se jeta njihet paraprakisht e dihet se ç'të mira e ç'të këqia, do të na sjellë, përsëri asnjëri nuk do të dëshironte, të jetonte një jetë të tillë. Pra jeta që është e bukur nuk është ajo që dihet që më parë por ajo që nuk njihet, jo jeta e shkuar por ajo e ardhme. Me vitin e ri që vjen rastësia do të fillojë të na trajtojë mirë të gjithëve, mua, ty e do të fillojë një jetë e lumtur. Apo nuk është kështu?
Sh. Le të shpresojmë.
K. Ajde, më jep kalendarin më të bukur që ke.
Sh. Urdhëro zotni, ky këtu, koston tridhjet solde.
K. Urdhëro tridhjet solde.
Sh. Faleminderit i nderuar zotni, mirupafshim.....
Ajde almanakë, kalendarë të rinj......

Shqipëroi nga italishtja:
Ilia V. Ballauri
1995

Kjo pjesë e shkruar në Firence më 1832, e nxjerrë prej veprës më të njohur të G. Leopardit, Operette morali, konsiderohet si kondesim i mendimit të tij për jetën, gjë që e jep edhe tek vepra, Zibaldone, (Pensieri), citojmë:
... gjatë jetës qe kemi jetuar dhe që e njohim mirë, të gjithë kemi provuar më tepër të këqia sesa të mira dhe kur dëshirojmë dhe kërkojmë të jetojmë akoma, ajo që na shtyn, nuk është veç se mosnjohja e të ardhmes, apo iluzioni i shpresës, pa të cilin iluzion dha pa të cilën mosnjohje, nuk do të deshim të jetonim, ashtu si dhe nuk do të deshim të jetonim ashtu si kemi jetuar. ... 


 
Lexoni gjithashtu / More Articles :

» MZ - Letrat - Psikologji - G. Leopardi dhe shoqeria e konsumit të shkrimv. dhe botimv. para 200 vj.

... Vazhdimisht është vënë në dukje se, sa më tepër në një vend dobësohen virtytet, pra dhe e vërteta, aq më tepër aty, zhvillohen cilësitë sipërfaqësore. Duket se e njëjta gjë ndodh edhe me letrat (pra me shkrimet), mbasi shohim se edhe në epokën tonë, sa më tepër ka tendencë të zhduket jo vetëm forca por dhe të...

» MZ - Filozofia e lashtë kineze: Për të varfërit edhe era bën dallim vepron e sillet e pamëshirshme.

 Dikur në Korçë kam dëgjuar një të vërtetë, sesi shumë kohë më parë, një i varfër, i pa ngrënë, tek endej rrugëve, veç të tjerash edhe prej erës së marrë i rrahur dhe i munduar, të ketë thënë:“Fry moj erë fry! Shpirtin e një fukaraj do të marrësh!”Thuhet gjithashtu se në anën tjetër të qytetit tonë, një i...

» BK/LA - Letrat - Poezia lirike - Këngë lotimi.

Për poezinë e më poshtme, që duket se përshkohet nga një finesë ndjenjash, përveç dy inicileve, nuk kemi asnjë të dhënë për autorin e saj. Ajo gjendet e botuar në shtypin e Korçës të vitit 1927, “Kalendari, Korça 1927”, botuese Dhori Koti, Korçë. Riprodhimi i mëposhtëm është sjellë me arkaizmin tipik të kohës siç...

» MZ - Aforizmë: Nektar Tërpo - Voskopojari

Papës së Romës ditën e parë që ulej në fronin papal i ndiznin përpara disa kashtëra dhe kardinali i thesh:Beatissimo Padre, I Nderuar Pater, kaq është kjo jetë dhe kaq është lavdia e kësaj bote, sa ky tym!

» KE7/23 - Hitoria e letrave shqipe - Ambrosio Pamperi

(Studim mbi jetën dhe veprën e tij.Përgatiti: Ilia V. Ballauri)Ambrosio Pamperi si dhe Dhimitër Prokopi Pamperi, janë dy eruditë të ndritur prej Voskopoje të shek. 18-të, që rrjedhin me sa duket prej të njëjtit fis.Duke ju referuar punimit, Moschopolis, Athinë 1975 fq. 67, të Th. Gjeorgjiadhit lexojmë: Në Voskopojë ekziston akoma...

Share