Aforizma - Për kopshtet

 

“Zoti fuqiplotë fillimisht krijoi kopshtin…
freskimin më të madh të shpirtit të njeriut.
Pa kopshte,
pallatet dhe ndërtesat,
s’janë gjë tjetër,
veçse punë të trasha, të dorës së njeriut.”
Francis Bacon
(1561-1626)
*
“Dhe kështu…
… Zoti në lindje të Edemit,
mbolli një kopsht
dhe aty pastaj,
vendosi njeriun, të cilin ai e pat krijuar.”
Genesis 2: 8-9
*
“Unë mendoj se,
ka aq shumë lloje të ndryshme, kopshtesh,
sa edhe lloje të ndryshme poezish.”
Joseph Addison
(1672-1719)
*
“Të humbësh ndjenjën e prekjes së lules,
do të thotë,
të pësosh ndarjen me botën,
në shkallën më të lartë.”
Albert Camus
(1913-1960)
*
“[Në një peizazh ku ve dorë njeriu,]
gjithmonë duhet të çfaqen bukuritë natyrale
dhe,
të fshihen difektet natyrale.”
Humphrey Repeton
(1752-1818)
*
“Do të desha që kur të më vinte fundi,
vdekja,
të më gjente në kopsht, aty pra, duke mbjellë……
Michel Eyquem de Montagne
(1533-1592)


 

Van Gogh, Kopshti prapa shtëpisë, v. 1888

 

 

 Për herë të parë, nuk ka qënë njeriu por perënditë që kanë dashuruar vjedhurazi duke shkelur besën bashkëshortore, kështu thonë mithet dhe kështu thotë Homeri, tek rapsodia e 8-të e Odisesë.
Perëndia e bukurisë femërore, e dashurisë, e të shtriturit në shtrat, Afërdita (ose Venusi, për latinët), e pa përmbajtur për aktet erotike, ishte martuar me perëndinë e zjarrit, e artit të punimit të metaleve, me mjeshtrin e çalë me krahë të forta dhe këmbë të shtrembëra, pra me Hefestin (ose Vullkanin, për latinët).
Kjo hyjneshë e joshur prej perëndisë së luftës, Arit (Marsit, për latinët), prej bukurisë së trupit të tij, forcës, burrërisë, dhe ky, i çmëndur nga trajtat  e saj, zjarri epshor që ajo rrezatonte, vendosin pra të dy të shtrihen fshehurazi, në shtrat. Afërdita pra të shkelë besën bashkëshortore dhe Ari, të pushtohej me gruan e tjetrit.
Dhe tek ishin zhveshur dhe përqafuar, të perënduar në botën e kënaqësive, ja sesi u zunë në flagrancë prej Hefestit.
Këtë ngjarje tek eposi i Odisesë, e këndon me lirë një rapsod tek pallati i Nausikës, ku ishte i ftuar Odisea. Le ta dëgjojmë.

 

Perëndia Hefest zë me rrjeta Afërditën,
bashkëshorten e vet,
tek dashuronte fshehtazi me perëndinë Ari.
8/7 (vargj. origj. 266 – 298)


Dhe ja rapsodi, filloi ligjërimin e këndshëm duke i kënduar,
dashurisë mes Arit dhe Afërditës kurorëbukur,
ngjarjet me lirë duke i shoqëruar,
kur këta, vjedhurazi u shtrinë për herë të parë, u shtrënguan,
në krahët e njëri tjetrit u pushtuan,
aty, tek pallatet e Hefestit.
Shumë dhurata ofroi Ari,
për t’ia arritur qëllimit, për të bërë qejf,
për të çnderuar shtratin, e Hefestit mbret.
Por Dielli që si shpëton gjë, që shikon gjithandej, gjithçka,
menjëherë sa i pa,
të shtrihen të papërmbajtur, fshehurazi të dy bashkë,
ia dërgoi Hefestit, të rëndën, të hidhurën mandatë.
Kur ky mësoi këtë lajm të tmerrshëm, të shëmtuar,
vendosi të hakmerrej rëndë
dhe shkoi në atelienë e tij, plane të këqia në mëndje duke bluar.
Nxori dhe vuri një kudhër masive,
mbi bangon ku punonte përditë,
dhe filloi aty të sajojë rrjeta-kapëse të forta,
që nuk çaheshin,
nuk shqyheshin dot, që çdo force i duronin, pa frikë.
Dhe pasi kurthin kështu përgatiti,
i tërbuar prej marazit, zëmërimit për Arin, më nuk priti,
por shkoi në dhomën, ku gjendej shtrati i fjetjeve bashkëshortore
dhe ngriti,
shtroi këtu tek këmbët dhe në vende të tjera, rrjeta të tilla rrethore.
Ngriti shumë rrjeta-gracka, duke varur edhe sipër mbi shtrat,
të holla këto sa fijet e merimagës,
që nuk i dallonin dot, as nga afër, as nga larg,
as sytë e perëndive të amëshuara,
aq me djallëzi dhe finesë, ishin të punuara.
Kështu mbasi shtroi rreth shtratit gjithë kurthin e vet,
bëri sikur gjoja iku,
në Limnosin e bukur, të cilin e desh më tepër se çdo qytet.
Ndërkaq nga ana tjetër edhe Ari me të artat, të luftës paisje,
i ruhej me kujdes dhe priste.
Ky menjëherë sa mori vesh,
se u largua prej shtëpie Hefesti, ky mjeshtër i paarritshëm,
mendoi se i erdhi çasti i volitshëm,
dhe ja, i përfshirë prej pasionit,
zjarrit që Afërditë-Kithera kurorëbukur, ia ndizte gjithë epsh,
rendi të futej në dhomën, e perëndisë Hefest.
Hyjnesha aty,
sapo ish kthyer prej birit të Kronit, Zeusit kryeperëndi
dhe rinte e ngrehur, gjithë joshje në pritmëni.

Ari duke hyrë, e kapi për dore dhe i tha:
“E dashur, eja të shkojmë të shtrihemi në shtrat,
Hefesti nuk është, me siguri do të shkonte larg,
në Limnos, tek zë-ashëprit Sintianë.”

Kështu i tha ai, perëndeshës që digjej gjithë dëshirë,
me të në shtrat, për tu shtrirë.
U shtrinë dhe me njëri tjetrin u pushtuan,
por rrjetat-gracka të perëndisë qëllimthellë, vepruan
dhe i lidhën, trupat e tyre të kolmë.
Nuk mundnin dot,
prej tyre të çliroheshin, nuk kishin ku të shkonin,
nuk mundeshin dot as të lëviznin,
nuk kishin asnjë mundësi të shpëtonin,
dhe kështu e kuptuan, se ishin zënë në grackë.



Shqipëroi: Ilia V. Ballauri ©






Ari dhe Afërdita në rrjetën e Hefestit.
Alexandre Charles Guillemot, 1827.

 
Lexoni gjithashtu / More Articles :

» MZ - Vargje poetike: Për kopshtet.

 … Dhe kështu, foshnja-Jezu qëndroi,në gjunjë të nënës së dashur Mari,çdo lule ngriti kokën, Zotin vështroi,çdo yll, uli sytë dhe pa në tokë, Perëndinë-Njeri …G. K. Chesterton(1874-1936)*“Pemët filluan të pëshpërisnin, ndërsa era filloi të pështjellohet,dhe atë mëngjes të egër të marsit, dëgjova, sesi shpirti...

» BK/LA - Poezia - Muzika: Vargje të Sergej Eseninit, të kënduara vite më parë, me kitarë në Korçë.

 Përveç disa fotografive, nga të paktat kujtime të nënës që më kanë mbetur, janë disa shënime llogarie të shkrojtura duket rastësisht, pas përmbajtjes së lëndës, në fund, tek libri i Sergej Eseninit, Lirika, botuar në vitin 1961. Nuk e di por, ndonëse qysh në fëmijëri librat i kam dashur, i kam mbajtur pastër, nuk i kam...

» MZ - Filozofia e lashtë kineze: Për të varfërit edhe era bën dallim vepron e sillet e pamëshirshme.

 Dikur në Korçë kam dëgjuar një të vërtetë, sesi shumë kohë më parë, një i varfër, i pa ngrënë, tek endej rrugëve, veç të tjerash edhe prej erës së marrë i rrahur dhe i munduar, të ketë thënë:“Fry moj erë fry! Shpirtin e një fukaraj do të marrësh!”Thuhet gjithashtu se në anën tjetër të qytetit tonë, një i...

» BK/N - Biologji - Poezi : Vargje kushtuar një fare.

Fara! Ky pra ish qëllimi i gjethes, për të rrënja punoi,Ky pra ish qëllimi i lulëzimit, për të lulja flërtoi,Kjo farëzë pra, është fruti i fundmë, jeta vetë,Kjo bucelëzë e çuditshme e forcës, enigmë përjetë!Për të rrënja thithi, për të burbuqi çeli dlirë,Botë, brenda botës, brenda botës, përfshirë.Kjo pra është...

» SHJT - Të lutem, z. George ...

 Të lutem z. George, … të lutem respekto, mundin dhe djersën  time të bërë për shumë e shumë vite me rradhë, respekto punën, sakrificat, netët pa gjumë, mëngjeset me hënë, jetën që kam harxhuar, shëndetin që kam prishur, mënjanimin e familjes dhe të fëmijëve të mi, për të shqipëruar unë Ilia V. Ballauri nga Korça,...

Share