| MZ - Aforizmë: Meneandri |
Në një kompleks koral të një pjese teatrale, nuk këndojnë që të gjithë, por dy a tre. Meneandri, |
| KE1/10 - Niko E. Çipi dhe libri i parë i shkruajtur ndonjëherë për tregtinë në shqip. |
N. Çipi ishte një intektual i talentuar, i viteve ‘20, jetoi vetëm 23 vjet (1905 – 1928), ishte profesor i kontabilitetit në liceun francez, për më tepër, edhe zëvëndës drejtor i Aneksit të Liceut. Me një jetë kaq të shkurtër dhe plot aktivitet, rrallë se gjen të dytë në vëndin tonë. Mësimet e pra i mori në Korçë, pastaj vazhdoi liceun francez, më pas kolezhin francez Sënt-Zhozef të Stambollit, pastaj Ecole Superieure de Comerce, diplomën e së cilës e mori më 1923 pra në moshën 18 vjet. Ishte organizator i bioskautizmit në Korçë dhe editor i revistës së asaj kohe ‘Gjyrmuesi’. Ishte autori i të parit libër profesional tregtie të shkruajtur ndonjëherë në gjuhën shqipe me titull, ‘Mësime tregëtie dhe llogarisie’. Në moshën 23 vjet u mbyt në liqenin e Shkodrës. Ja si flet për këtë njeri Sotir Papakristo në atë kohë drejtor i Liceut Francez: |
Temperatura e tokës bujqësore varet nga shkëmbimin energjitik që ndodh ndërmjet saj dhe atmosferës. Me fjalë të tjera, ajo varet jo vetëm nga parametrat e tokës, si ekspozicioni, struktura, tekstura, ngjyra, veshja bimore, lagështia, etj, por edhe nga parametrat e ambjentit rrethues si, nga rrezatimi diellor, zgjatja dhe intesiteti i tij, moti në përgjithësi, stina, gjërësia gjeografike, etj, etj.
Temperatura e tokës është e ndryshme në thellësi të ndryshme të profilit të saj dhe zakonisht matet vetëm në zonën ku zhvillohet sistemi rrënjor, pra në thellësitë: 0cm, 5, 10, 15, 20, 40, 80, 160cm, apo ka raste edhe më thellë deri në 320cm.
Temperatura e tokës influencon në mugullimin dhe mbirjen e farërave, zhardhokëve dhe frutrrënjorëve, në zhvillimin e rrënjëve pra dhe të bimësisë në përgjithësi, në lëvizjen e elementëve ushques të bimëve, në metabolizmin tyre, në zhvillimin e mikroflorës së tokës (mikrobeve, bakterieve), të mikroorganizmave, insekteve, kërpudhave, etj.
Më poshtë jepen të dhëna statistikore (vrojtime 10 vjeçare) për temperaturën e tokës në gradë Celsius, matur në, 0cm dhe 20cm thellësi, në Korçë, Pogradec, Ersekë dhe Sheqeras (ish këneta e Maliqit).
ÂÂ
A. Temperatrura mesatare e tokës në, 0cm dhe 20cm thellësi, për Korçën dhe Pogradecin.
|
ÂÂ |
Korçë |
ÂÂ |
Pogrd. |
ÂÂ |
|
ÂÂ |
0cm |
20cm |
0cm |
20cm |
|
J |
0,4 |
1,8 |
1,4 |
2,8 |
|
Sh |
2,0 |
2,0 |
3,5 |
3,5 |
|
M |
6,2 |
5,3 |
7,9 |
6,9 |
|
P |
12,4 |
10,3 |
14,2 |
12,0 |
|
Mj |
18,6 |
15,2 |
20,7 |
17,1 |
|
Q |
23,9 |
20,2 |
26,6 |
21,7 |
|
K |
28,1 |
23,9 |
30,6 |
25,1 |
|
G |
27,1 |
24,4 |
29,1 |
25,1 |
|
Sh |
20,4 |
20,0 |
21,7 |
20,5 |
|
T |
12,9 |
13,6 |
14,7 |
15,0 |
|
N |
7,0 |
8,6 |
8,6 |
9,7 |
|
Dh |
2,6 |
3,6 |
4,0 |
5,1 |
|
Mest. |
13,4 |
12,4 |
15,2 |
13,7 |
B. Temperatrura mesatare e tokës në, 0cm dhe 20cm thellësi, për Ersekën dhe Sheqerasin.
|
ÂÂ |
Ersekë |
ÂÂ |
Shqras |
ÂÂ |
|
ÂÂ |
0cm |
20cm |
0cm |
20cm |
|
J |
0,1 |
2,0 |
0,2 |
2,7 |
|
Sh |
1,5 |
2,5 |
2,1 |
2,6 |
|
M |
6,0 |
5,5 |
6,6 |
6,0 |
|
P |
11,6 |
9,7 |
13,1 |
10,3 |
|
Mj |
17,2 |
13,8 |
19,3 |
14,6 |
|
Q |
21,4 |
18,1 |
24,7 |
19,1 |
|
K |
27,2 |
21,5 |
28,6 |
22,2 |
|
G |
26,8 |
22,0 |
27,4 |
22,7 |
|
Sh |
19,5 |
18,0 |
20,4 |
19,0 |
|
T |
12,1 |
12,7 |
13,0 |
13,3 |
|
N |
6,8 |
8,0 |
7,3 |
8,8 |
|
Dh |
2,9 |
4,0 |
2,5 |
4,3 |
|
Mst. |
12,7 |
11,5 |
13,7 |
12,1 |
Duke iu referuar tabelave kuptojmë një ligjësi të përgjithëshme se: në thellësi të tokës, në dimër është më ngrohtë se në sipërfaqe, ndërsa në verë më freskët.
Së fundi, vlen të përmëndet se, siç shihet prej të dhënave, në korrik, për Korçën, diferenca e temperaturës së tokës në 20cm thellësi, kundrejt sipërfaqes, është: 28,1 – 23,9 = 4.2 gradë; për Pogradecin: 30,6 – 25,1 = 5,5 gradë; për Ersekën: 27,2 – 21,5 = 5,7 gradë: dhe për Sheqerasin: 28,6 – 22,2 = 6.4 gradë. Pra në kulmin e verës, në zonën tonë, vetëm në 20cm thellësi nëntokë temperatura ulet me 4 deri 6 gradë celsius.
| Share |
Copyright © 2011 Ilia V. Ballauri
All Rights Reserved.